در کرانه ی پیش نگری سال 1397 نگارش شده در اواخر بهمن 1396 و منتشره در ویژه نامه نوروزی روزنامه آرمان
سال 1397 و کرانه های پیش نگری در باب آن آخرین "آن" های زمان در زمانه ی موجود در سال 1396، در آغوش یکدیگر فرو می غلطند، و با سرعت آینده ی نزدیک در قالبِ "حال"؛ به سمت ما یورش می آورند. حال؛ همان آینده است که به سرعت به سمت ما در می غلطد و در آغوش گذشته حیات ما، می آساید. در این مجال کوتاه بر آن است تا با در نظرداشت پارادایم آینده نگری با روش شناسی کیفی، و روش تحلیلی – تفسیری به پیش نگری در ارتباط با آنچه در سال 97 محتمل به نظر می رسدغ چهره نشان دهند؛ بپردازد. بدیهی است که پیش بینی، یا پیش نگری هرآیینه پذیری ندارند. پیش نگران، نگاه هنجاری به این پیش اندیشی ها نداشته و تنها بر آنند که با افزایش سطح دانایی نسبت به آینده ها؛ خطاهای تخمینی را کاهش دهند؛ و غافلگیری های استراتژیک را کاهش بخشند.
  • ورود آدمی به آستانه ی انقلاب صنعتی پنجم

پیش بینی من برای آینده هستی دستیابی آدمی به نامیرایی است این که می گویند همه چیز درمان دارد غیر از مرگ به زودی در برابر چالش های نوپدید قرار خواهد گرفت. این ادمی است که در نهایت در پرتو اعجاز الهی خواهد توانست به جاودانگی معنادار دست پیدا و آخرت را به اذن الهی در جاودانگی خود برپا دارد. سال 1397 در موازات سال میلادی خود؛ این چالش را در عرصه ی علمی بیشتر مورد پروا قرار خواهد داد. از این رو اگر انقلاب صنعتی اول از آب و انرژی بخار به منظور مکانیزه کردن تولیدات استفاده نمود. انقلاب صنعتی دوم از قدرت الکتریسیته به منظور تولید انبوه بهره برد. سومین انقلاب صنعتی از علم الکترونیک و فنآوری اطلاعات به منظور تولید خودکار استفاده نمود. انقلاب چهارم صنعتی بر پایه های انقلاب سوم بنا نهاده شده است و شامل همجوشی فن آوری های مختلف است که مرزهای زیستی، دیجیتال و فیزیکی را در می‌نوردد، محتوا پذیرفت. انقلاب پنجم هوش مصنوعی را بر می سازد ؛ پیش بینی من بعد از گذار پرشتاب در این عصر، به دوران ششم یعنی دوران روح مصنوعی خواهد رسید. سال آینده محافل علمی را با پژواک یافتن سریع دستاوردهای دوره پنجم به جهت گیری به سمت "روح مصنوعی" خواهد کشاند. در دنیای آینده شاهد درهم تنیدگی عناصر فیزیکی و متافیزیکی در پرتو دانایی هوشیارانه انسان در باز تعریف نظام و نظامات موجود در قالب هستومندی های وحودی تلفیقی انسان سایبری،  در عصر حیات هوش مصنوعی خواهیم بود که خروجی آن برمبنای مطالعات آینده نگرانه من؛ تلاش دربازتعریف روح مصنوعی در چنین بافت متنی خواهد بود.

  • مطرح شدن فزون تر زندگی در ساحت هوش مصنوعی، و امکان پذیر شدن بهره برداری جهان از اینترنت پرسرعت جهانی موسوم به اوترنت.

اوترنت نام پروژه است که طراحی های آن در آمریکا آغاز شده و آن گونه که وعده داده شده، قرار است در سال 2018 حتی در دورافتاده ترین نقاط این کره خاکی به وسیله اینترنت ماهواره ای مردم بتوانند به اینترنت پرسرعت و بدون محدویت دسترسی داشته باشند. ایران یکی از هدف های اصلی برای امکان پذیری بهره برداری از این فناوری است.

  • مکعب فروریزش فاصله ها تکمیل تر خواهد شد.

جهان گام هایی پرشتاب برای گذار از «اتاق شیشه ای»؛ به سمت «گوی بلورین» برخواهد داشت. به گونه ای که سیاه قلمی از تصویر چدید از جهان آینده را نیز در لایه های زیرین خود به نمایش خواهد گذاشت. مرگ فاصله های زمانی و مکانی_ فضایی، به سرعت فروریزش بزرگ زبانی را تجربه خواهد کرد. سال آینده خبرهای جدی در باب برداشت عاملیت انسانی برای ترجمه زبان ها به یکدیگر را شاهد خواهیم بود. ورود هوش مصنوعی به این صحنه این فررویزش را تسریع خواهد کرد. تلاش بشر برای برداشتن فاصله های جنسی و جسمی از طریق فناوری های مدرن جلوه های جدیدی از نومدرنیته جهانی را به نمایش خواهد گذاشت. ارتباط بین الاذهانی میان رایانها و ایجاد ابررایانه جهانی عصر ارتباط بین الاذهانی از طریق تنظیم فرکانس های ذهنی انواع بشر با یکدیگر بدون ابزار مادی از طریق انتقال فکر به انرژی و انتقال سریع و بدون واسطه ی آن را بر خواهد ساخت. تراشه‌ای که حافظه را بیشتر می کند در این سال به بازار خواهد آمد این تراشه که در مغز کاشت می شود به افراد کمک خواهد کرد که حافظه بخرند و برخی خاطرات را حذف کنند شتاب این تغییرات و ظهور و در دسترس قرار گرفتن محصولات این فناوری ها در گستره ی جهانی، تصویری جدید از سیاه قلم دنیای آینده و گذار از گوی بلورین به تصویری جدیدتر را شکل خواهد بخشید. این سیاه قلم از تصویر آینده جهان را «فلک آبگونه» نام نهاده ام. انسان پیشرو؛ در پی انتقال خود از زمین به کرات دیگر و گسترش ارتباط با جغرافیای فرازمینی برخواهد آمد.

  • نزدیکی فاصله ی اقتصادی چین به آمریکا و همگرایی سیاسی آن ها در حل بحران های جهانی

با وجود افزایش مناقشات میان چین و آمریکا، بویژه در موضوع تجارت جهانی در سال 2018 میلادی در سطح لیتانی، بیش از در سال آینده به جهت گیری نفکر دلفینی، به جای رودرویی با هم در قالب افکار کوسه وار روی خواهند آورد. به بیان دیگر به نوعی رقابت آشکار و همکاری پنهان گرایش پیدا خواهند کرد. چین به پذیرش رهبری هژمونیک آمریکا در ساحت امنیتی جهان نزدیک؛ و امریکا مدیریت اقتصادی چین در گستره جهانی را خواهد پذیرفت. در همین حال برای تثبیت این بافت موقعیتی، امریکایی ها در پی کنترل بیشتر ژئوپلتیکی چین و گسترش بیشتر نفوذ خود به شرق آسیا برخواهند آمد.

  • افزایش سطح رقابت بین المللی میان کنشگران اقتصادی جهان برای کنترل بازارهای هوش مصنوعی

تلاش جهان برای دستیابی به دستاوردهای پنهان علمی در حوزه ی هوش مصنوعی؛ رقابت سازمان های جاسوسی را بیش از هر چیز به سمت این بازار خواهد کشاند. امریکا تلاش خواهد کرد که خود را برای یک جهش اقتصادی جدید آماده کند و از فرصت باقی مانده برای مدیریت آینده زمان، به نفع خود بهره برد. ایالات متحده آمریکا و چین در موضوع ساخت هوش مصنوعی و ابر رایانه‌ها و همچنین تسلط بر بازارها در سراسر جهان، در این زمینه در مرکز توجه خواهند بود. این رقابت،  بیش از هر زمانی خطراتی را برای بازارها و امنیت آن ها در سطح بین المللی ایجاد می‌کند.

  • افزایش سطح برخورد ایران و امریکا

سال آتی میلادی به واسطه آن چیزی که من آن را شفاف سازی فضای بازی، صحنه و شیوه بازی بازیگران در روابط ایران آمریکا می نامم، می تواند به پیچیدگی بیشتر و در هم تنیدگی این روابط بین دو کشور بینجامد. در این راستا هر دو کنشگر در هر دو سوی بازی مجبور خواهند شد برای 1397 دست به اتخاذ تصمیمات جدی بزنند، در غیر این صورت دو طرف باید هزینه های بسیار گزاف تری را باید بپردازند. امریکا تلاش خواهد کرد با افزایش سطج اصطکاک با ایران وارد عمل شود. امریکا از سال 1397 از کنشگر محدود ساز ایران به کنش ورزی تهدیدگر نسبت به ایران تبدیل خواهد شد.

  • گسترش اعتراض های مدنی، انتخابات، و خروج از مفاهیم اصول گرایی و اصلاح طلبی

در سال 1397 کرانه های ورود به انتخابات 1398 مجلس شورای اسلامی را در بستر گسترش ناارامی های مدنی شاهد خواهیم بود. ناآرامی های مدنی کلید خورده در دی ماه 1396 پتانسیل های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی قابل توجهی را برای تبدیل شدن به جنبش اعتراض های وسیع مدنی دارا است. در صورت ممانعت از اصلاح گرایی به جای اصلاح طلبی! و ارزش گرایی به جای اصول گرایی!!، ایران در سال 1397 دوران گذار سختی را در حوزه ی سیاست؛ تجربه خواهد کرد. فصل دیگری از شکل گیری عنوان ها و جبهه بندی های سیاسی آغاز خواهد شد. اسم رمز این تغییرات تکیه بر مفهوم دموکراسی ناسیونال - تئوکراتیک به جای تئوکراسی توده ای خواهد بود. جلب آرای مردمی در پای صندوق های آرا در 1398 نیاز به دگرگونی های بنیادین در آرایه شکلی و محتوایی جبهه بندی های سیاسی را به دوجناح اصولگرا و اصلاح طلب دیکته خواهد کرد.

  • اقتصاد در بوته آزمایش نهایی، فرهنگ در بستر آزادگی مدنی، اجتماع در التهاب سیاسی

در ساحت اقتصاد بالا رفتن ریسک سرمایه گذاری در بستر لغزندگی و سرخوردگی بیشتر اقتصاد ملی، و در بستر ناآرامی های اجتماعی ناشی از نارضایتی های مدنی را شاهد خواهیم بود. دولت در مسیر کنترل بیرونی اقتصاد قرار خواهد گرفت؛ و اقتصاد آزاد در واگرایی با این سیاست گذاری در مسیر پیوستگی با نارضایتی های عمومی پیش خواهد رفت. اگر چه کنترل تورم با موفقیت نسبی روبرو خواهد بود؛ ولی رکود نارضایتی را در بین فعالان اقتصادی گسترش خواهد بخشید و از فضای موجود نزدیک به انتخابات به عنوان یک فرصت برای گرفتن امتیاز بیشتر با برگ نارضایتی های مردمی، وارد خواهد شد. گسترش آزادی خواهی های مدنی در لایه های گوناگون اجتماعی جنبش نارضایتی اقتصادی را در عرصه ی جامعه با درخواست های متراکم اجتماعی روبرو خواهد ساخت. بحران بیکاری با تمرکز بر تراکم رو به تزاید فارغ التحصیلان دانشگاهی، و از هم پاشیدگی مدیریت سیاسی در اداره ی جامعه علمی با توجه به "رهایی از اکنون زدگی"، "گذار از اصلاح طلبی"، می تواند ریسک های سال آینده را فزونی بخشد.

  • رهبری آمریکایی، و مدیریت اروپایی منافع غربیان

با وجود اختلاف ها و تمایزات معرفت شناختانه بین ترامپ گرایی امریکایی، و مکرونیسم اروپایی در غرب، شاعد رهبری غرب توسط تفکر هژمونیک امنیتی جهان توسط آمریکا، و مدیریت آن با اندیشه مکرونیستی توسط اروپا خواهیم بود. سیاست های امریکا و اروپا پس از دوره تزلزل اولیه ناشی از روی کار آمدن ترامپ میل به همگرایی بیشتر با شفاف سازی فزون تر مناطق تحت نفوذ آینده ی هر یک را در برخواهد گرفت.

  • عبور از هارتلند نو به نوهارتلند؛ شن های روان در خاورمیانه

امریکا در سال 1397 تمایلات خود را برای کنترل نوهارتلند یا فلات ایران، به نسبت آشکارتر از گذشته به نمایش خواهد نهاد. خاورمیانه عربی یا هارتلند نو با لغزندگی ساختاری و بافتاری ناشی از جنگ های نیابتی شاهد ورود بیشتر رقابت های بین المللی با افزایش سطح فعالیت کنشگران پیرامونی در نظام بین الملل روبرو خواهد شد. اتحادیه اروپا، در نگرانی از نفوذ روسیه به اروپا، از طریق «حفره آسیایی نفوذ در اروپا»، در این منطقه فعال تر و اصطکاک میان اروپا و روسیه از اوکراین تا سوریه، بسط پیدا خواهد کرد.

  • کره جنوبی، روسیه، انگلیس در کانون توجه سه رویداد پراستعداد تبلیغاتی

المپیک زمستانی کره‌جنوبی، جشن ازدواج شاهزاده انگلیسی،  و جام جهانی فوتبال در روسیه؛ در بستر گردباد های در حال برخاستن در لایه های گوناگون حیات انسانی، زنگ تفریح های رسانه ای را برای افکار عمومی فراهم خواهد ساخت.

  • اصطکاک میان جمهوریخواهان و دموکرات ها: کلید خوردن عبور از ترامپ یا ترامپ گرایی در میان جمهوریخواهان

در آمریکا، انتخابات میان دوره یی کنگره محیط بازی سیاسی در امریکا را ملتهب خواهد کرد. جمهوریخواهان بر سر دوراهی سخت عبور از ترامپ یا ترامپ گرایی درجذب آرای رأی دهندگان امریکایی قرار خواهند گرفت. دموکرات‌ها می‌توانند در رقابتی نزدیک برای تصاحب کرسی‌های «مجلس نمایندگان» پیروز شوند و راه را برای به دادگاه کشاندن ترامپ فراهم سازند.

  • خداحافظی با نسل رهبران کلاسیک

درکشورهای روبه توسعه شاهد تن دادن رهبران به جابجایی های گریزناپذیر و ترک صندلی اجباری ناشی از گسترش دانایی ملت ها در برابر قدرت حکومت ها خواهیم بود. ارتباط آزاد اطلاعات، دوران نوتطبیق گرایی جدیدی را که خود زایشگر سریع یک نومدرنیته ی دگرگونساز است، برخواهد ساخت. محتمل است در امواج حاصل از این نومدرنیته و پیامدهای سیاسی است که ترک جبری از مسند قدرت و تبدیل آن به مانوری سیاسی جهت جذب ملت محتمل خواهد بود. رهبران به جامانده از تفکر مادام العمری فعالیت سیاسی در ژاپن، کوبا و عربستان سعودی؛ امپراتور ژاپن، آکیهیتو، رئیس‌جمهور کوبا رائول کاسترو و پادشاه عربستان، شاه سلمان در پرتو این ادراک؛ آماده خواهند شد از سمت خود کناره‌گیری کنند.

  • گسترش فعالیت های زنان برای دستیابی به آزادی های بیشتر

سال آینده با توجه به نزدیک به گذار یک قرن تلاش جنبش زنان، پتانسیل های جدیدی را برای طرح حقوق زنان در بستر حیات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، و سیاسی زنان بازخواهد گشود. فیلم «مری پاپینز باز‌می‌گردد» با بازی امیلی بلانت، همزمان با صدمین سالروز تحقق حقوق زنان در بریتانیا اکران خواهد شد. نگاه به جایگاه زنان در حرکت های مدنی و فعالیت های سیاسی در کشورهای اسلامی مورد پروای بیشتری قرار خواهد گرفت.

  • زایش بزرگ خونبار یا مذاکرات مسلح

ایالات متحده آمریکا به موازات حضورش در خاورمیانه سه گام اساسی را در منطقه طی سال های اخیر برداشته است. نخست، مدیریت ناامنی در خاورمیانه، به عبارت دیگر کاخ سفید ناامنی را به خاورمیانه تزریق کرد تا بتواند در چارچوب این تزریق از طریق القاعده در دوران بوش دوم و داعش در دوران اوباما و ترامپ، حضور خود را در منطقه برای افکار عمومی آمریکا و نیز منتقدان توجیه پذیر کند. بعد از آن واشنگتن به توازن ضعف روی آورد تا بتواند در میان ایران و عربستان به عنوان دو پایتخت اصلی جهان اسلام به جای توازن قدرت از طریق توازن ضعف، هژمونی خود را در منطقه شکل دهد. در گام نهایی واشنگتن مدیریت ناامنی نسبی را به متحدین خود درمنطقه خاورمیانه واگذار کند تا مدیریت امنیت منطقه را با ایجاد فضای مثبت در جهت ورود نیروهای رقیب ایالات متحده آمریکا و حتی متحد او در سطح بین المللی در منطقه خاورمیانه به وجود آورد. در مدیریت امنیت نسبی واشنگتن رهبری این استراتژی را برعهده دارد اما در دوران ترامپ هزینه های مدیریت و اجرای آن را به دیگر کشورهای جهان و حتی رقبای خود سپرده و در عین حالی که هزینه های مدیرت را به دیگران واگذار کرده، اجرای آن را به کشورهای همسو با خود در خاورمیانه سپرده است. در اینجاست که آلمان، انگلیس، چین و روسیه نقش دارند و تلاشی که آمریکا برای مدیریت ناامنی، سپس توازن ضعف و در گام نهایی مدیریت امنیت نسبی می کند، متوجه می شویم که آمریکا با کشاندن قدرت های منطقه ای در این منازعه و نیز قدرت های فرامنطقه ای در جغرافیای بحران خاورمیانه به خصوص سوریه، زمینه هایی را ایجاد می کند که این کشورها درگیری های خود را در این منطقه داشته باشند و در عین رقابت های شدید با یکدیگر، هزینه های حضور واشنگتن در منطقه را پرداخت کنند تا در نهایت آمریکا بتواند اقتصاد خود را از بحران سال 2008 میلادی که تا کنون به آن گرفتار است کاملا خارج کند تا به پوست اندازی در اقتصاد دست یابد. فلذا آمریکا برای گذار از این وضعیت و ایجاد فضای مناسب برای خود تلاش کرده این سه گام را به بهترین شکل در خاورمیانه بردارد. بنابراین دوران گذار از گام توازن ضعف به مدیریت امنیت نسبی زایش بزرگ تاریخی است که نه در سال 1396 که باید در سال آتی، شاهد نمود بیشتر آن باشیم.

لذا می توان این گونه گفت که خاورمیانه در وضعیتی قرار دارد که آینده این منطقه می تواند شامل دو جهت گیری در دو سناریوی متفاوت باشد. اول «مذاکرات مسلح»، به دلیل فشارها و اقتضائات موجود و به صورت ناگهانی، بازیگران اصلی خاورمیانه در جهت ایجاد یک تحول بزرگ برای کاهش تنش ها حرکت کنند که در این صورت خردورزی سیاسی در دوران پساداعش پررنگ تر خواهد شد و در سایه آن ریاض و تهران برای خروج از وضعیت تنش مسایل میان خود را از یک سو و مسایل موجود در منطقه و عرصه بین الملل از سوی دیگر با یکدیگر حل خواهند کرد که قطعا جهشی مثبت برای کاهش تنش ها و گریز آسیب بیشتر خاورمیانه خواهد شد و می تواند تضمین کننده آینده مطلوب و روشنی برای کل منطقه باشد. اما در مقابل "سناریوی زایش بزرگ خون بار" است که در سایه آن ممکن است حوادث کنونی در دوران پساداعش وارد دوره ای از یک زایش تنشی بزرگ و پرخون شود که در نهایت منطقه را به یک آشوب بی سابقه و جنگ بی بدیلی بکشاند که در این وضعیت دیگر خبری از جنگ نیابتی نیست، بلکه بازیگران بزرگ در نهایت قدرت به مقابله مستقیم با هم خواهند پرداخت. لذا شرایط کنونی پس از اعلام پایان مبارزه و جنگ مسلحانه با داعش فرصت مهم برای تصمیم گیری در خاورمیانه است تا دوران پساداعش به یک آشوب و تنش بزرگ کشیده نشود. پس شرایط کنونی خاورمیانه اوضاعی است پیچیده که امکان دارد با اقدامات اشتباه و تصمیماتی غلط به جای رشد شتاب کاهش تنش منطقه به یک آشوب و جنگ بزرگ مبتلا شود. به واقع خاورمیانه اکنون در شرایطی به سر می برد که در آن خون دلمه بسته در لایه های گوناگون زیرپوستی خاورمیانه چنان جمع شده است که زیرگونه های این منطقه با وارد شدن یک سوزن در قامت یک جرقه و تنش کوچک می تواند تمام این خون ها را خارج کرده و خاورمیانه جبهه تمام عیار یک جنگ بزرگ شود. لذا تهران در این فضا و بستر یا فاتح برزگ خواهد بود یا قربانی بزرگ.

انتهای پیام/

تاریخ انتشار : ۱۹ فروردین ۱۳۹۷ ساعت ۲۰:۰۶
امتیازدهی به مطلب
اشتراک گذاری
فیسبوک توئیتر گوگل پلاس فیس نما کلوب تلگرام واتس اپ
دیدگاه ها
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
جستجو در سایت
آب و هوا
لطفاً صبر کنید ...
نظرسنجی

سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟

اوقات شرعی
اوقات به افق
اذان صبح
طلوع خورشید
اذان ظهر
غروب خورشید
اذان مغرب
خبرنامه
حدیث
امام مهدی (عج) : شیعیان ما هنگامی به فرجام نیک و زیبای خداوند می رسند که از گناهانی که نهی شده اند، احتراز نمایند.