آمریکا از چالش با ایران به عنوان فرصت استفاده می کند/ترامپ نقش بازیگر دیوانه را خوب بازی می کند/ایالات متحده از بخش استراتژی وارد فاز عملیاتی شده است/خطر استراتژی زایش خونبار برای نظم نوین جهانی جدی است/نمی توان آتش چالش های امنیتی و سیاسی را در یک منقل م
آرمان شرق-جواد مرشدی :آفتاب در شامات هفت سال است که در غوغای توپ و نفیر گلوله و پیکرهای خون آلود طلوع می کند اما این ساعات و روزها شاید بحرانی ترین برهه پیش روی همه بازیگران جهانی و منطقه ای در سوریه بحرانی قرار گرفته است، دولت سوریه در آستانه بزرگترین پیروزی در جنگ داخلی با اتهام حمله شیمیایی روبروست و آمریکا و متحدان شاخ و شانه برای روسیه و همراهان اسد می کشند، انبار باروت آماده جرقه است و اذهان جهانیان بیمناک از مناقشه ای بی پایان و جهانی، در رابطه با تحلیل شرایط حساس سوریه و تهدیدات آمریکا، آرمان شرق با دکتر مهدی مطهرنیا کارشناس ارشد امور بین الملل به گفت و گو نشسته که در ادامه می خوانید

آرمان شرق-جواد مرشدی :آفتاب در شامات هفت سال است که در غوغای توپ و نفیر گلوله و پیکرهای خون آلود طلوع می کند اما این ساعات و روزها شاید بحرانی ترین برهه پیش روی همه بازیگران جهانی و منطقه ای در سوریه بحرانی قرار گرفته است، دولت سوریه در آستانه بزرگترین پیروزی در جنگ داخلی با اتهام حمله شیمیایی روبروست و آمریکا و متحدان شاخ و شانه برای روسیه و همراهان اسد می کشند، انبار باروت آماده جرقه است و اذهان جهانیان بیمناک از مناقشه ای بی پایان و جهانی، در رابطه با تحلیل شرایط حساس سوریه و تهدیدات آمریکا، آرمان شرق با دکتر مهدی مطهرنیا کارشناس ارشد امور بین الملل به گفت و گو نشسته که در ادامه می خوانید.

با توجه به تهدیدات اخیر ترامپ و واکنش های منطقه ای به تهدیدات آمریکا,آیا حمله نظامی رخ خواهد داد؟ و اینکه در صورت وقوع جنگ این حمله چه ابعادی خواهد داشت؟

ایالات متحده آمریکا یک سیستم بسیار پیچیده و در عین حال دارای استحکام و ثباتی دارد که از منطق استراتژیک تبعیت می کند ,ممکن است شخصی به نام ترامپ با ایفای نقش بازیگر دیوانه خود را جلوه گر کند اما این نقش در سپهر حرکت امنیتی و سیاسی آمریکا در حال حاضر مورد تایید این سازمان پیچیده قرار گرفته است.ایالات متحده آمریکا امروز از پارادایم یا باور واره؛ آشوب، دکترین بازیگر دیوانه کیسینجر, مگاپالسمی یا برنامه ریزی یا سیاست کلان پیچیدگی و ابهام استراتژی جرجیتسو استفاده می کند و تاکتیک های سه گانه تهدید کردن ,جا خالی دادن و پرتاب کردن را در دستور کار قرار داده است و اکنون از بخش استراتژی وارد بخش عملیاتی یعنی ظهور و ورود تاکتیک ها و تکنیک های عملیاتی در صحنه بازی شده است.نقطه مرکزی پیاده کردن این تاکتیک ها و تکنیک ها و حتی آزمایش اسلحه های جدید، سوریه و جبهه متحدی است که از بشار اسد حمایت کردند ,جبهه ای که در یک سو روسیه و در سوی دیگر تهران و از سوی دیگر آنکارا قرار دارند.به هر ترتیب امروز آمریکا بر اساس این منطق استراتژیک در غالب نمایش عینی تهدید خود وارد شده است ,به عبارت دیگر تهدید کرده است و به دنبال گرفتن امتیازات خاص از این تهدید است و چون تهدید را تا حدودی بعد از دوران اوباما جدی می انگارند پلی میان تهدید لسانی و آشکار وعملیاتی کردن آن تهدید را در عرصه جغرافیای عملیات به نمایش می گذارد.منطق استراتژیک ایجاب می کند که فرماندهان رهبری کننده یک منازعه تهدیدات خود را در مرحله نخست مقتدرانه و آشکار بیان کنند ,ترامپ در نقش بازیگر دیوانه این عمل را برای امریکایی ها  به خوبی انجام می دهد .در اینجا منظور از آمریکایی ها ساختار پیچیده قدرت در ایالات متحده امریکاست , و اکنون در پی گرفتن امتیاز از منطقه و دیگر کنش گران و بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای ست,فلذا تهدیدات امریکا نسبت به گذشته بسیار جدی تر است.و اینکه بگوییم امریکا به ضروره وارد جنگ می شود به دلیل اینکه این تهدیدات افزایش پیدا کرده است به همان اندازه اشتباه است که بگوییم امریکا به هیچ وجه وارد جنگ نخواهد شد ,این جمله از این جهت صحیح و رواست که آنچه که اکنون در صحنه عملیات می گذرد تنها وابسته به ایالات متحده نیست بلکه به نوع بازی و کنشی است که کنش ورزان و بازیگران دیگر ،رو در روی ایالات متحده امریکا یا همراه با ایالات متحده انجام خواهند داد. خوشمان بیاید یا عصبانی شویم و یا بر اساس منافع شخصی یا حتی بر اساس منافع ملی بخواهیم قضاوت کنیم، باید این واقعیت را بپذیریم که امروز ایالات متحده امریکا به این شکل وارد منطقه شده است و به گونه ای تهدیدات خود را عملیاتی می کند که بسیاری از قدرت های بزرگ بین المللی نیز خود را نیازمند بازنگری در عرصه قدرت خویش می بینند و این در یک بازه زمانی بسیار کوتاه نتایج تهدید امریکا را در منطقه نشان می دهد.نوع برخورد روس ها و ادبیاتی که برگزیده اند تا هم اکنون نشان دهنده همین معناست و یا نقل وانتقالاتی که در منطقه صورت می پذیرد,این حجم از نیروی نظامی در منطقه رو در روی هم و این حجم از ادبیات تخریب کننده از یک سو و ادبیات آرام کننده از سوی دیگر نشان دهنده آن است که آنچه که امریکا می گوید ناگهان تمام معادلات را بر هم می زند و حتی نشست سه جانبه سه کشور مدعی و قدرتمند در منطقه یعنی روسیه ,ایران و ترکیه را با چالش جدی روبرو می سازد.

به نظر شما ایالات متحده در این جنگ از چه روشی استفاده خواهد کرد ؟نیروی زمینی ,نیروهای ائتلاف و یا نیروی دریایی و هوایی؟

امریکا اساسا زیاد خود را روی زمین پهن نمی کند,امریکا تاکنون از نیروی هوایی خود بهره برده است و این بار در کنار نیروی هوایی به آزمایش توان و قدرت جدید نیروی دریایی خود روی خواهد آورد ,فلذا امروز امریکا به سلاح های جدیدی دست پیدا کرده که به عرصه های آزمایشی نیز نیاز دارند و این آزمایش ها یا در صحرای نوادا صورت می پذیرد و یا بر اساس مختصات جنگی امنیتی در حوزه جنگهای میدانی کنترل شده مورد بهره برداری و به عنوان یک آزمایشگاه تقریبا نزدیک به محیط عملیات بزرگتر خود در صحنه بین المللی مورد آزمایش قرار می دهد,نمونه آن را در آزمایش مادر بمب ها در افغانستان و در ارتباط با داعش دیدیم. یکی از نگرانی های موجود استفاده از قدرت نیروی دریایی امریکا به عنوان اصلی ترین رکن از ارکان قدرت امریکاست که به هر ترتیب آگاهان حوزه نظامی در جهان با مطالعه ژورنال پذیرفته شده و منتشر کننده اخبار آشکار نظامی می توانند به قدرت نظامی امریکا و به ویژه نیروی دریایی این کشور پی ببرند.اکنون چندی است که امریکا در یک صحنه عملیاتی جدی بعد از جنگ خلیج فارس به آزمایش قدرت نظامی خود و اسلحه های جدید نپرداخته است , اگر آمریکا وارد جنگ شود ممکن است جهان شاهد یک آزمایش های جدیدی از اسلحه های نوین آمریکا باشد.

اگر امریکا مواضع روس ها را در سوریه مورد هدف قرار دهد آیا می توان متصور بود که رویارویی نظامی بین این دو کشور اتفاق بیافتد؟

الان سیگنال های ضعیف، متوسط و قدرتمندی که قابل رد یابی است، نشان می دهد که فضا ملتهب است و این التهاب می تواند با یک اشتباه معنا دار منجر به یک فاجعه عظیم شود ,اینجاست که قانون اثر پر پروانه ای می تواند حوادث بسیار عظیم به وجود آورد .اثر پر روانه در برزیل می تواند منجر به طوفان در تگزاس شود,یک اشتباه هرکدام از کنش گران وکنش ورزان موجود در این محیط بازی می تواند به یک وضعیت غیر قابل کنترل برای همگان تبدیل شود.بشر در قرن بیست و یکم میلادی باید به یک غرض ورزی معنادارسیاسی رسیده باشد که وارد جنگ جهانی مانند جنگ های جهانی قرن بیستم نشود.تجربه جنگ ایران و روم ,جنگ های صلیبی و جنگ های بزرگ مذهبی که در درون خود اروپا اتفاق افتاده و جنگ هایی که بین اروپا و کشورهای آسیایی رخ داد، سپس جنگ هایی مثل جنگ اول و دوم جهانی و جنگ سرد باید به بشریت این را آموخته باشد که با تمام قدرت و توان خود با وجود داشتن قدرت بالای نظامی آشکار از جنگ و رو در روریی تا حد امکان خودداری کنند.این را منطق استراتژیک می گوید و اساسا امریکایی ها از این منطق تاکنون تبعیت کرده اند ,نگرانی اساسی که وجود دارد آن است که استراتژی امریکا بر اساس دکترین بازیگر در لانه با پارادایم آشوب برنامه ریزی شده است وامروز شخصی مسند ارتش قدرتمند امریکا را بر عهده دارد که مامور به ایفای این نقش است. و شاید این اندیشه وجود داشته باشد که برای عبور از دوران گذار پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی یک زایش خونبار برای تولد نظم نوین جهانی لازم است,اگر این دیدگاه در امریکا به تثبیت رسیده باشد منطقه و جهان شاهد یک جنگ خونبار خواهد بود.همانگونه که این جنگ خیلی وقت است که شروع شده است اما با ورود مستقیم امریکا به این جنگ در این حجم از تهدیدات و عملیات به اوج خواهد رسید.

اگر آمریکا مواضع ایران را نیز با ریسک بالا هدف قراردهد، واکنش ایران چه خواهد بود؟

من بارها گفته ام ودردهه گذشته و بویژه  سال ۱۳۸۰ به بعد از تئوری نام بردم بنام تئوری جنگ های نامتعادل ,در این تئوری قدرت برتر بین المللی رقیب ضعیف خود را در چارچوب رهیافت قدرت افکنی بزرگ نشان می دهد و با یک عملیات رسانه ای پیچیده باد درآستین او می نوازد تا او خود را قدرتمند حس کند و جهان آن را قادر به انجام هر حرکتی بر طبق قدرت برتر تلقی کند. چهار دهه است که در ایران مرگ بر امریکا شنیده می شود و در این چهار دهه امریکا از مرگ بر آمریکا به عنوان چالش استفاده کرده است, چالش در واقع موانعی است که می تواند با مدیریت کسی که از این موانع می پرد، استفاده های فرصت گونه داشته باشد، در حالی که اگر این چالش ها مدیریت نشده و با مدیریت از این موانع عبور نشود، می تواند تهدیدات کشنده برای عبور کننده از این موانع باشد.امریکا یی ها از چلنج ایران به عنوان فرصت استفاده کردند,امریکایی که در آسیا حضور نداشت و پایگاه های محدودی در ترکیه داشت اکنون در جای جای منطقه حضور جدی و ظهور آشکار دارد و به عنوان یک همسایه برای کشورهای منطقه محسوب می شود.امریکا در قرون گذشته و در ادبیات سیاسی ایران؛ ینگه دنیا خوانده می شد و اولین سفیر ایران که  در دهه ۱۸۸۰ به امریکا رفت تحت عنوان حاجی واشنگتن نام گرفت و از آن زمان تاکنون امریکا تا دهه های گذشته به عنوان یک کشور دور ولی قدرتمند شناخته می شد.امروز امریکا در منطقه همسایه تمام کشورهای منطقه است امریکا همسایه ترکیه هست ,همسایه ایران هست و همسایه  روسیه ,مصر ,اسرائیل,عربستان ,پاکستان,هند هم هست و به زودی همسایه چین نیز خواهد شد.فلذا امریکا از چالش های موجود به نفع خود استفاده کرده ,امریکا با هفت فاکتورین امنیتی خود به سمت اروپا در غربی ترین نقطه زمین آمد و اروپا را در نوردید و در دهه های گذشته با استفاده از همین چالش ها وارد آسیا شد و پس از گذشتن از خاورمیانه عربی اکنون در حال عبور از خاورمیانه نو یعنی فلات ایران وخلیج فارس در جهت ورود به خاورمیانه علیا یعنی تبت است و به زودی به همسایگی چین هم خواهد رسید. و این یعنی استفاده از چالش .امریکا بر آن است که زمینه های ایجاد یک حرکت جدی در خاورمیانه عربی و نو را فراهم سازد ,ایالات متحده امریکا اکنون در منطقه حضور و ظهور توامان دارد و حضور و ظهور خود را بعد از جنگ سوم خلیج فارس مشروعیت بخشیده است چرا که بعد از خروج عراق با نامه رسمی دولت حاکم بر بغداد به منطقه بازگشت و بازگشت آشکار خود را به نمایش گذاشت و اکنون دیگر کسی از مشروعیت حضور امریکا در منطقه سخن نمی گوید,بلکه از چگونگی حضور امریکا در منطقه سخن به میان می آید. آمریکا توانسته است با وجود همه اشتباهات تاکتیکی و تکنیکی و حتی گاه استراتژیک زمینه های استفاده از این چالش ها را برای حضور آشکار خود در منطقه فراهم سازد.در ارتباط با ایران به واسطه عبور ایالات متحده از خاورمیانه عربی و نو از انتهای سال ۲۰۱۸ و ورود به سال های ۱۹ و ۲۰ دیگر امریکا ایران را چالش نخواهد دانست,و اگر در منطقه لبه های اصطکاک ایران و امریکا افزایش یابد و رو به کاهش نرود از این به بعد امریکا تلاش خواهد کرد ایران را در افکار عمومی به عنوان تهدید معرفی و با کوچکترین بهانه ای زمینه های فشار بیشتر را بر ایران تا مرزهای برخورد نظامی فراهم سازد.

شما از التهابات منطقه گفتید حالا به نظر شما این تنش تا چه حد به منطقه تعمیم پیدا می کند ؟

آتش روشن می شود ولی در حوزه سیاسی و امنیتی نمی توان محدوده آتش را در یک منقل ترسیم شده و تثبیت شده نگاه داشت چرا که هر آن امکان دارد نوسان باد های شدید و حتی آرام زمینه های گسترش این آتش را در مناطق جغرافیایی پیرامون فراهم سازد.با وجود فراهم آمدن استعداد ها و توانمندی های زیاد برای گسترش این آتش در دو دهه اخیر در منطقه باید گفت که امکان گسترش این آتش در کل منطقه و حتی نظام بین الملل فراهم است . همانطور که گفته شد کوچکترین اشتباه می تواند ضایعات و پیامد های بسیار سهمگین بزرگی را به دنبال داشته باشد ,امید دارم که گفتن این معانی در مسیری باشد که خرد ورزان و تصمیم گیرندگان سیاسی بدانند که چه مسئولیت و رسالت بزرگ تاریخی را نه در باب امروز بلکه در باب فردای جوامع خود و جامعه بزرگ منطقه ای و بین المللی دارا هستند.

انتهای پیام/

تاریخ انتشار : ۲۳ فروردین ۱۳۹۷ ساعت ۲۳:۲۱
امتیازدهی به مطلب
اشتراک گذاری
فیسبوک توئیتر گوگل پلاس فیس نما کلوب تلگرام واتس اپ
دیدگاه ها
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
جستجو در سایت
آب و هوا
لطفاً صبر کنید ...
نظرسنجی

سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟

اوقات شرعی
اوقات به افق
اذان صبح
طلوع خورشید
اذان ظهر
غروب خورشید
اذان مغرب
خبرنامه
حدیث
امام مهدی (عج) : منم که زمین را از عدالت لبریز می‏ کنم، چنان که از ستم آکنده است.