از اخبار منتشره بر می آید که بغداد نیز تنها به ادامه مذاکره یعنی دستاورد حداقلی برای دو طرف رسید با این تفاوت که غربی ها اعلام می دارند ایران باید طرح گام به گام را بپذیرد. طرحی که در آن ایران گام های درخواستی نخست از سوی غرب را بردارد.این هم راه به جایی نمی برد . مگر شگفتی رخ دهد.بر این باورم که سه بحران در برابر غرب و ایران است که از درون به بیرون عبارتند از:
1- بحران گفت - واژگانی.
2- بحران گفتمانی
3- بحران سیاسی
هسته سخت این بحران در درونی ترین لایه آن است که اکنون در معنا و تعریف طرح گام به گام چهره نشان می دهد.
هسته میانی تأثیر پذیرفته از لایه ی نخست بحران گفتمانی است.
لایه بیرونی آن نیز روابط بین ایران و امریکا به عنوان اصلی ترین وجه بحران سیاسی و کمربند هسته ی سخت درونی است.
 بر یان اساس هر کدام که عقب نشینی کنند دچار دو بحران درون ملیتی و درون اردوگاهی می شوند:
1- ترک گفتمانی - ایدئولوژیک
2- ترک مشروعیتی - مقبولیتی
حال باید گفت تا شگفتی سازی چهره نشان ندهد ، اوضاع روبه ..... است.

عضو هیات علمی دانشگاه و آینده پژوه سیاسی بین المللی.

فرصت چندانی نیست. پس بگذارید با دقت ولی سریع از آموزه هایمان بگوییم، و ژرفا اندیشانه و پرپهنا نگرانه به آینده فکر کنیم:

1-      روسیه پساشوروی بیش از هر زمان دیگری تحت اثر تحولات فزاینده ی منطقه ای - بین المللی و تمنیات درونی خود قرار گرفته است.تحولات جدید دربرگیرنده ی مجموعه ایی از فرصت ها وتهدیدها بوده است.تمنیات درونی نیز در این وانفسای تحولات رو به افزایش موجود، روسیه در تمام لایه های حیاتی خود با شدت  و دامنه ی گوناگون؛ خواهان کسب موقعیت و پرستیژی مناسب با پیشینه تاریخی خود است. در این سال ها با در هم تنیدگی این شاخص های اثربخش است که رئالیسم روسی بیش از هر زمان دیگر چهره نشان می دهد. سیاست خارجی روس ها نیم نگاهی به شرق لرزان دارد و نگاهی به غرب معامله گر دوخته است . این عمل گرایی روسی در چهره پوتین بیش از هر تصویری قابل مشاهده است.

فرارو- به گفته یک تحلیل گر مسائل بین الملل، التهاب و امید در فضای گفتمانی حاکم بر پرونده هسته‌ای ایران در آستانه نشست بغداد سایه افکنده است.
 
دکتر مهدی مطهرنیا استاد دانشگاه، با بیان این مطلب در گفتگو با فرارو گفت: غرب از یک سو با هماهنگی کشورهای شرقی عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد و حاضر در مذاکرات هسته‌ای ایران در پی ایجاد فضای تعریف شده‌ای است تا بتواند فشارهای فزاینده و فرسایشی علیه ایران را بیشتر کند تا در یک نقطه کلیدی جمهوری اسلامی را در موضع بیان یک آری یا نه بزرگ قرار دهد.

مهدی مطهرنیا

تحلیل گر و آینده پژوه مسائل سیاسی - بین المللی

بسی روزگاران بر ما گذشته است و بسیار از این ایام بوده که در گوشمان زمزمه های استقلال عمل و دوری از وابستگی های آزاردهنده و پیوستگی های نگران کننده را شنیده ایم . شعارها و بیانیه های دهن پرکن و ذهن برانگیزی که در محافل سیاسی راست با "پوزخند های معنادار" همراه بوده است و محافل سیاسی چپ را با "پوسخندهای بی معنا"، امیدهایی هرچند کم سو افزوده است .

    فر پندار- سناریو- های آینده ی اقتصاد ایران در آینده ی جهانی اقتصادی از نگاه مهدی مطهرنیا:

1-      فرپندار جک و لوبیای سحرآمیز

2-      فرپندار نقشه جنگ گالیور

3-      فرپندار یوشیدا – مک ارتور

4-      فرپندار اوشین

5-      فرپندار ایران 1404

1-      جک ولوبیای سحرآمیز:

در این گستره نفت و گاز اهمیت حیاتی رو به تزاید خود را در اقتصاد ایران بیشتر شتاب خواهد بخشید. دولت در مقام "جک" از نفت به عنوان "لوبیای سحرآمیز" بیشترین بهره را برده و در نهایت با رویکردهای پوپولیستی برآن خواهد بود که ازشگردها و شیوه های نفت محورانه برای کسب درآمد بیشتر و رشد نقدینگی در جامعه برای مدیریت وضع موجود و استمرار قدرت خود بهره برد.

2-      فرپندارنقشه گنج گالیور:

در این فرپندار نیز نفت جایگاه حیاتی خود را در اقتصاد حفظ و گستره خواهد بخشید؛ با این تفاوت که در این تصویرپردازی آینده اندیشانه، نفت به مانند نقشه ی گنج در کشورهای لیلیپوتی، مورد پروا بوده ودرمسیر بهره برداری از آن، بر آن خواهد بود تا با نظام دو قطبی اقتصادی درآینده ی جهان در ساختاری چون اپک وارد بازی شود. در این نگاه با پروای اهمیت نفت برای اردوگاه های قدرت در مقام گنج پنهان اقتصاد در هارتلند نو به فلات ایران به عنوان "نوهارتلند"، می نگرند. از همین روی بر آن خواهد بود که از این بافت موقعینی به عنوان یک فرصت در راستای کسب قدرت بیشتر منطقه ای بهره برد.

3-      فرپندار یوشیدا- مک آرتور:

در این جا نیز نفت نقش کلیدی خواهد داشت و رویکرد اقتصادی باز به جای تولید به عنوان منبع اصلی ثروت به نفت به عنوان منبع اساسی تجارت و به تجارت در چارچوب نگرش دوّم اقتصادی موجود در تبار تفکر اقتصادی در ایران خواهد اندیشید.با این تفاوت که به جای رودررویی با اردوگاه قدرت تلاش خواهد نمود تا با بهره برداری از این منبع اقتصادی، به قطب های قدرت نزدیک و جایگاه خود را در ارتباط با قدرت نفتی خود در اصطکاک منفعتی آن ها باز تعریف نماید و با رویکردهای پراگماتیستی؛ قدرت خود را در گستره ی پرژرفای قدرت آن ها منعکس سازد.بهترین بافت در این رویکرد همان کاری است که یوشیدای ژاپنی پس از جنگ جهانی با کمک مک آرتور آمریکایی برای بازسازی این کشور انجام دادند و ژاپن را به لبه آسیایی قدرت آمریکا در نظام بین الملل گرایش دادند.

4-      فرپندار اوشین:

با پخش سریال اوشین توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران دراوایل دهه هفتاد، اوشین شخصیت آشنای تلویزیونی برای مدیران دوره ی انقلاب اسلامی در ایران است. جدای از حواشی موجود در شخصیت او در این سریال آنچه که بسیار برجسته بود؛ سخت کوشی وی برای رسیدن به ثروت از راه تجارت و بازرگانی است . این سخت کوشی با روحیه بازاری ایرانی و نگاه به خصوصی سازی در محدوده ی این گرایش همگنی دارد و می تواند به عنوان الگوی مطلوب بخش سیاسی پشتیبان این حوزه تجاری روبه رو باشد. در این گستره می توان به روحیه انقلابی سنتی نیز پاسخ مناسب داشت. امّا، با این وجود باید گفت که ثروت نه محصول تجارت که حاصل تولید است.

5-      فرپندار ایران 1404:

در این فرپندار اقتصاد ایران به سمت و سوی ایجاد فرصت از نفت و معادلات جهانی برای پویایی اقتصاد نفتی و نفت سیاسی در پرتو سیاست گذاری های واقع گرایانه و تولید محور خواهد پرداخت و بر اساس بافت موقعیتی موجود یعنی گذار نظام بین الملل از وجه رقابت های نظامی – امنیتی به رقابت های اقتصادی – تجاری و مالی، است در این تصویر ایران به دنبال آن است که با بهره برداری از نقاط قوت سخت و نرم خود هوشمندانه به افزایش فرصت های اقتصادی و محدود سازی تهدید های موجود نایل آید و جایگاه خود را به عنوان یک قدرت منطقه ای مؤثر در گستره بین المللی ژرفا بخشد.

اگر بپذیریم که تلاش برای رسیدن به ایران قدرتمند منطقه ای در سال 1404 در سند چشم انداز به دنبال فرپندار پنجم است درخواهیم یافت که آینده پژوهی نیاز اساسی برای تدوین راهبردهای کارآمد درجهت رسیدن به این چشم انداز بوده است. چشم انداز ایران 1404 بر آن بوده است که به این مهم در پرتو آینده اندیشی نایل آید. این رویکرد ضرورت پردازش "دیده بانی اقتصادی" را در چارچوب پنداشته ای چون " رادار آینده" آرچیبالد ویلر، خواهان است. چراکه با پروای دگرگونی های پرشتاب در محیط هدف و گستره ی پرژرفای عمل؛ بازنگری سریع چشم انداز ضرورت اجتناب پذیری پیدا کرده است.

جنس روابط ترکیه و با غرب و نهادهای غرب مانند ناتو نه از نوع وابستگی است و نه از نوع منافع بلکه از جنس پیوستگی است. دو کشش ملی گرایی و ناسیونالیسم و انترناسیونالیسم همواره در اندیشه های سیاسی بشر وجود داشته است. این پنداره است که رفتارو کنش های  گوناگون سیاسی را در ساحت های گوناگون عمل سیاسی، سبب شده است. پهنای باند این اندیشه و ژرفایابی آن ها در افکار عمومی با رشد فن اوری های ارتباطی افزونی یافته است . امروز جهان در چارچوب ایجاد ابزارها و فن آوری ارتباطات توانسته است سنتزی از ناسیونالیسم و انترناسیونالیسم را بوجود آورد که دیگر نه ناسیونالیستی است و نه فرا ناسیونالیستی؛ بلکه یک جامعه به هم پیوسته است که سبب می شود عمل گرایی یا آن چه که تحت عنوان پراگماتیسم می نامیم، استقلال ملی را در وضعیت و بافت موقعیتی کنونی بازتعریف کند. این استقلال ملی بر اساس دست یابی به منافع ملی، نه در وابستگی کشورها  به کشورهای فرادستی بلکه در پیوستگی کشورها به کشورهای دیگردر یک "نظام به هم پیوستگی متقابل شبکه ای" شکل و محتوا می گیرد.

«سودجویی اوباما در پرونده هسته‌ای ایران» عنوان سرمقاله امروز روزنامه ملت ما به قلم مهدی مطهرنیا است که در آن می خوانید: اوباما بسیار هوشمندانه در پی آنست كه به یك اجماع‌سازی بین‌المللی در لایه‌های گوناگون علیه ایران دست یابد تیم اوباما به خوبی واقف است كه فشارهای كنترل نشده بر ایران می‌تواند از تهدید ایران خارج و به فرصتی در راستای مانور سیاسی و امنیتی ایران در منطقه نو هارتلند(فلات ایران، ‌خلیج فارس و جنوب عراق) تبدیل شود. امریكایی‌ها در پی آنند كه زمینه ساز ایجاد این اجماع بین‌المللی با مدیریت اعمال فشار بر ایران شوند، لذا تلاش دارند از رویكرد رادیكالانه اسرائیل و نو محافظه‌كاران امریكایی كه در آستانه انتخابات 2012 نیازمند اعمال سیاست‌های تخریبی علیه اوباما هستند جلوگیری كنند و هم زمینه‌ساز اعمال تحریم فلج‌كننده متراكم بر علیه ایران باشند. از این رو اوباما از یك سو اسرائیل را از اقدام نظامی احتمالی بر علیه ایران باز می دارد و از سوی دیگر با در نظر داشتن پرونده هسته‌ای ایران در پس ایجاد یك ره نگاشت یا نقشه راه فضا‌سازی مثبت در مسیر تحریم‌های فلج‌كننده متراكم است.

از این رو پرونده هسته‌ای ایران به عنوان هارت كور یا مركزیت اصلی در راستای این معنا كاربرد دارد و كمربند این مركزیت اصلی طرح مسئله حقوق بشر در ایران است كه پرونده احمد شهید با پیگیری مسائل حقوق بشری در ایران می‌تواندبه این موضوع شكل و محتوا ببخشد از این رو باید پذیرفت پرونده هسته‌ای ایران بهترین بهانه را به تیم اوباما داده است كه اجماع جهانی و منطقه‌ای را در گستره بین‌المللی علیه ایران فراهم سازد این‌كه آیا ایران از مسیر قوانین ناظر بر n. p. t و دیگر قوانین دستیابی به انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز خارج شده است یا نه بحثی حقوقی است كه در جای آن باید از منظر واقع‌بینانه به آن نگریست اما این واقعیت‌نگری است كه از بعد از روی كار آمدن اوباما پرونده هسته‌ای به عنوان مركزیت اجماع‌بخش ایرانیان مطرح نیست بلكه به عنوان مركزیت اجماع‌بخش علیه ایران مطرح شده است و این را می‌توان یكی از دستاوردهای اوباما دانست كه حالا می‌خواهد از این دستاورد بهره‌برداری بهینه در راستای اعمال فشار بیش‌تر بر ایران داشته باشد....