امروزه افغانستان را باید در مجموعه واژگان اثربخش قرار داد؛ کلماتی که کاربرد آنها مجموعه ای از معانی و مفاهیم را در ذهن زنده می کند و در پرتو معانی و مفاهیم حاصل، گستره عمیقی از تأثیرات را بر ذهن هدایت می نماید. اما برای من افغانستان، یادآور غم، غریبی، ظلم، خشونت و خونریزی است. به عبارت صحیح تر، من با شنیدن نام افغانستان ملتی مظلوم را به یاد می آورم که یا در غم غربت به سر می برند، یا در وطن خویش با انواع خشونت و خونریزی از سوی کنشگران متعدد، رو به رو هستند.
اما امروز، افغانستان در آستانه یک انتخابات مهم قرار دارد، مردم افغان برآنند که پس از هشت سال از سقوط طالبان در کابل و ورود نیروهای بیگانه به این کشور، رئیس جمهور افغانستان را برگزینند. جدا از اهمیت این نهاد سیاسی در افغانستان جدید، عنوان «رئیس جمهور» حامل نام و نشان رهبری جمهور مردم است؛ از همین رو رئیس جمهور «موجود نمادین» ساختارهایی سیاسی است که با این نام خوانده می شوند و معرفی کننده شخصیت یک ملت در جامعه ملی و نظام بین الملل می باشد. پرسش اساسی برای بسیاری از تحلیلگران سیاسی آن است که آیا مردم افغانستان امروز، از ظرفیتهای لازم برای فهم این مهم برخوردارند؟ در پاسخ به این پرسش، بسیاری از جنبه های ایده آلیستی و وجوه آرمانی جوامع دموکراتیک توجه دارند و با تردید به این امر نگاه می کنند و گروهی دیگر به جنبه های عمل گرایانه کار می اندیشند و عبور از این مهم را لازمه حصول بر وضع مطلوب تر، خوانده اند. اما نگاه رئالیستی در این زاویه دید، هر دو جنبه را مورد تأیید قرار می دهد و در عین تأکید بر فقدان شاخصه های جامعه دموکراتیک در افغانستان، عبور از این مراحل را ضرورتی تردید ناپذیر برای حصول به جامعه دموکراتیک می خواند. بر مبنای این نگرش - واقع گرایانه- افغانستان امروز در مرحله گذار از ناآرامی و آشوبهای خشونت محور «به مرحله تحرکات سیاسی آشوبناک» قرار دارد. انتخابات در افغانستان، دالان عبوری است که این نقطه عزیمت را معنا و محتوا می بخشد و قوم گرایی قبیله محور موجود در افغانستان را بر مدار تحرکات و رقابتهای سیاسی، قرار می دهد. در این گذار، خشونتها از متن به حاشیه نخواهد رفت. بلکه محمل مترقی تری برای بروز و ظهور پیدا خواهد نمود؛ از این رو، فضای مناسبی را برای تبدیل «تهدید» های ناشی از آن به «فرصت» فراهم خواهد ساخت. این یک فرصت برای افغانستان امروز است که فردی چون «سلام راکتی» از رهبران طالبان، کاندیدای پست ریاست جمهوری است و وارد قواعد بازی حاصل از آن می شود؛ یا فردی چون «وکیل احمد متوکل» وزیر امور خارجه دولت طالبان در کابل آرام می گیرد و بر عدم شرکت و تحریم انتخابات تأکید دارد.

چارلز هرمان معتقد است: «موقعیت بحرانی اهداف تراز اول نهاد تصمیم گیرنده را به خطر می اندازد؛ زمان لازم برای پاسخ دهی و اجرای تصمیمات را بشدت محدود می کند و تحقق چنین موقعیتی به سردرگمی و غافلگیری اعضای نهاد تصمیم گیرنده منتهی می شود.»
برخی از متخصصان در تعریف «بحران» از واژه هایی استفاده می کنند که به «شگفت زدگی» به مثابه یک شرط ضروری می نگرند و بر زمان «محدود» برای پاسخگویی به آن تأکید دارند. این در حالی است که به قول «میشل فوکو روینکنفیلد» بحرانها از چهار مرحله «تولد»، «شکوفایی» «فروکش» و «پیامدها» عبور می کنند.
در نگاهی گذرا به سیر تحول پرونده هسته ای ایران به عنوان بافت متن اصلی، موضوع بحث حاضر از یک سو و آن سوتر نگاه به آمریکا و تغییر حاکمان کاخ سفید از نو محافظه کاران حکومتی متکی بر قدرت سخت به نو دموکراتهای اوبامائیستی متکی بر «قدرت هوشمند»، فرضی یا بهتر بگویم؛ گمان من آن است که پرونده هسته ای ایران از نظر سیاسی در آینده نزدیک وارد سربالایی مرحله شکوفایی خواهد شد.

سفرهای مقامهای آمریکایی به منطقه خاورمیانه را باید در چارچوب منطقه جغرافیایی، هدف سیاست خارجی ایالات متحده در بافت موقعیت کنونی ارزیابی کرد.
واقعیت آن است که خاورمیانه جغرافیای اصلی رقابت آمریکا به عنوان کنشگر اصلی در نظام بین المللی با رقبای در حال توسعه آن مانند قدرتهای آسیایی و اروپایی است؛ لذا ایالات متحده در پی تثبیت جایگاه خود به عنوان کنشگر اصلی و در عین حال فعال در منطقه برمی آید.
در دوره اوباما، سیاست خارجی نه برای استقرار بلکه برای تثبیت دستاوردهای حاصل از دوره استقرار نومحافظه کاران و سپس بهره برداری از این تثبیت در دوره جهشی دیگر طراحی شده است. لذا آمریکایی ها به دنبال آن هستند که با سکوت نسبی ادبیاتی، رفتارهای مؤثر را در پیش بگیرند تا بتوانند با ایجاد یک جبهه موافق، با آمریکا در مسیر ایجاد خوش بینی به جای ترس از فرصت روی کار آمدن اوباما، بهترین بهره را گرفته و دوران کنونی را با هزینه کمتری طی کنند.
به نظر می رسد آمریکا برای تشکیل یک جبهه میانه رو به نفع خود، ستون اول را در ترکیه که دارای ظرفیتهای خاص هست، قرار داده اند. این کشور یک جامعه پراگماتیت اهل تسنن محسوب می شود که تلاش می کند رویکرد میانه ای را از خود به نمایش بگذارد، به گونه ای که ترکها هم اکنون از همه کشورهای منطقه ای و بین المللی امتیاز می گیرند و از طرف دیگر مورد اعتماد همه آنها هم واقع می شوند.

اشتباه است اگر کسی بخواهد جناح‌ها و جریانات سیاسی موسوم به چپ و راست را در ایران پس از انقلاب بر خاستگاه تاریخی این دو واژگان سیاسی تطبیق دهد و مثلاً با مطالعۀ چپ و راست و میانه در مجالس جمهوری تازه‌بنیاد فرانسه به ماهیت چپ و راست سیاسی در ایران پی ببرد؛ زیرا جریانات سیاسی ایران، به‌ویژه در دوران پس از جنگ تحمیلی، دچار چنان تحولات و تغییراتی ‌شدند که هضم آنها حتی برای خود اعضای اصلی آن جریانات سخت بود و ازهمین‌رو ناچار به جدایی یا انشعاب دست می‌زدند. هم‌اکنون در جریان یا جناح چپ مواضع و عملکردی را می‌بینیم که چند سال قبل از آن تنها در میان راستی‌ها دیده می‌شد و به عکس جریان راست به‌گونه‌ای موضع‌گیری و عمل می‌کند که در بعضی از موارد فقط از جناح چپ می‌توان توقع آن را داشت.

به‌هرحال برای درک تفاوت عمیق ویژگی‌های چپ و راست سیاسی در ایران با آنچه در واژگان سیاسی دراین‌باره تعریف و توصیف شده است، چاره‌ای جز مطالعۀ دقیق این دو واژگان سیاسی در اولویت نخست نیست. این مقاله کوششی است که بدین مقصود انجام شده است.